oihanguren

Nire burua sarean.

Argazkia

Firefox ezagutzen I: zer da? nola instalatu?

Pertsona bat software librera hurbiltzeko biderik errazena, nire ustez, aldaketa txikiak ematea da. Eta lan horretarako aplikaziorik aproposena Mozilla Firefox da dudarik gabe.

Baina zer da Firefox? Firefox Mozilla fundazioak garatutako nabigatzaile askea da. Eta denok ondo ulertzeko, lehenengo azalduko dizuet zer den nabigatzaile bat, zein aukera dauden merkatuan, eta azkenik, Firefox nola instalatu pausoz pauso.

Zer da nabigatzaile bat?

Nabigatzaile bat aplikazio bat da. Aplikazio bat Internet sareko edukiak irakurri, ikusi eta entzun ahal izateko. Izatez, momentu honetan, nabigatzaile bat darabilzu artikulu hau irakurtzeko. Seguruenik, nabigatzaile bat zer den ez badakizu, Microsoft Windowsek defektuz ekartzen duena erabiliko duzu: Internet Explorer. Bai, e urdindun ikono bat duena.

Nabigatzaile desberdinak, gainbegiratua

Windows Internet Explorer

Microsoft konpainiarena nabigatzailerik ezagunena eta erabiliena da, argitaratutako bere bi bertsio kontutan hartzen baditugu. Eta, egia esan, txarrena ere bai. Alde batetik, sareko estandarrak ez ditu batere errespetatzen, eta hori erabiltzaileentzat horren txarra ez den arren, garatzaileentzat amesgaizto bat da. Gainera, dituen segurtasun zulo guztiekin, birusen oso lagun ona da.

Opera

Doako nabigatzaile alternatiboa (baina ez librea). Ezaugarri berriak eta nabigatzeko era berritzaileak sortu izan ditu, eta merkatuaren zati bat lortzera iritsi da.

Safari

Appleren nabigatzailea. Orain arte bizkortasuna izan da bere ezaugarririk nabarmenena, baina atzean gelditzen ari da. Estandarrak behar bezala errespetatzen ditu.

Google Chrome

Google makrokonpainiak sortutako nabigatzailea, oraindik oso berde dagoena, nahiz eta sona handia izan duen. Kode irekikoa da, bai, baina… Zure informazio guztia, dena, Googleren eskuetan utzi nahi duzu? Ni ez naiz fido.

Mozilla Firefox

Eta azkenik, interesatzen zaiguna: Mozilla Firefox. Nabigatzaile libre hau batez ere oso pertsonalizagarria da. Horrez gain, segurua, bizkorra, eta euskalduna. Nire gomendioa: erabili Firefox. Baditu hobetzeko gauza batzuk, adibidez estandarrak ehuneko ehunean errespetatzea, baina orokorrean onena da.

Mozilla Firefox instalatzea erraza da

Mozillaren nabigatzailea deskargatu eta instalatzea oso erraza da. Jarraitu ondorengo pauso hauek:

  1. Zabaldu nabigatzaile bat eta sartu Mozilla Europe webgunera. Bertan, Firefoxi buruzko informazio mordoa euskaraz izateaz gain, nabigatzailea deskargatzeko lotura daukazu. Egin klik, eta jaitsi fitxategia.
  2. Egin klik bikoitza deskargatutako fitxategian (instalatzailea), eta sakatu “Jarraitu” instalazioa bukatu arte.
  3. Kitto! Orain hasi zaitezke Firefox erabiltzen.

Ubuntun errazagoa da…

Gehienok ez duzue jakingo Ubuntu zer den ere… baina izen honetara ohitzen joan zaitezten… GNU/Linux sistema eragilearen banaketa bat dela esango dizuet. Zer? Lasai, azalduko dizuet aurrerago, oraingoz ikusi nola instalatzen diren aplikazioak/programak Windowsen baino errazago:

  1. Aplikazioak > Gehitu/Kendu…
  2. Aukeratu Firefox eta sakatu “Aldaketak aplikatu”
  3. Kitto! Interneten instalatzailearen bila aritu beharrik gabe!

You (still) rock my world

Pop musikaren erregea hil da.

Hamar mila gauza esango dira gaur, bihar, etzi,… telebistan, irratian, alde guztietan. Nola hil zen esango dute, morbo bila dabiltzanak asez, eta ez dituzte ahaztuko bizitzan zehar egin zituen zorakeriak, izan zituen akusazioak, asmatu diren gezurrak.

Michael Jackson hil da, poparen erregea joan zaigu, eta ez gaur egun ezagutzen dugun pop musika horrena. Ez dakit nola azaldu, baina ulertu nahi duenak ulertuko du.

Ez dut bere bizitza pertsonala ezagutzen, komunikabideei kontatzea bururatu zaienetik aparte. Oso segurutzat jotzen dute beltza izatetik zurira pasatzeko ebakuntza ugari egin zituela, nahiz eta berak bitiligoa zuela esan, eta pederastia salaketena ere hor dago. Hori ere nik ezin dut ziurtatu (eta komunikabideek ere ez, noski, hala egiten duten arren). Beste zorakeria batzuk bai, argi ikusi ditut, eta badakit jokaera bitxia, okerra ere bazeukala. Baina nola epaituko dut bera, 4 urtetatik ospearen presioa jasan duelarik… eta zer egingo nuke nik bere tokian? Eta zuek?

Beraz, bere bizitza pertsonala erabat alde batera utzita, interesatzen zaidanarekin, juzkatu dezakedan bakarrarekin, utziko zaituztet: bere lanarekin.

Eta bere lanean, musikan, pop musikan, zalantzarik gabe erregea izan da.

You Rock My World - Michael Jackson

GMail ere azkenean euskaraz

Aurrekoan Hotmail nola euskaratu esan nizuen. Orain dela gutxi Googleren webposta zerbitzua, GMail, euskaraz erabiltzeko aukera dagoela esan didate, eta beste gidatxo bat sortu dut.

Besterik gabe, GMail euskaratzeko pausoak azalduko dizkizuet:

  1. Sartu GMailen eta egin klik “Configuración”en; goian eskumaldean aurkituko duzu lotura hau, eta posta zerbitzuaren ezarpenak aldatzeko orrira zuzenduko zaitu.
  2. GMail euskaraz

  3. Aukeratu Euskara hizkuntza zerrendan; Idioma de visualización de Gmail jartzen duen zerrendan klikatu eta “Español”en ordez “Euskara” aukeratu. Justu ondoren dagoena da. Aldaketak gordetzeko sakatu “Guardar cambios”.
  4. GMail euskaraz

  5. Kitto! Sarrerako orrira itzuliko zara automatikoki, eta euskaraz erabili ahalko duzu zure web bidezko posta zerbitzua.
  6. GMail euskaraz

Etxe aldaketa

Oso denbora gutxi egin du blog honek, eta ez dut askotan idatzi, baina zer egingo diogu. Etxez aldatzea erabaki dut. Eskoriatzako blog komunitatea, Eskohitza, izango da nire etxe berria. Logikoa da, izan ere ni naiz garatzailea, eta orain weba guztiz berritzear gaudenean, erabaki dut bertan jartzea nire bloga eta horrela gertuagotik zaintzea Eskohitza, akatsak eta arazoak errazago aurkitu eta konpontzeko. Blog honetako sarrerak ere poliki-poliki hara pasatuko ditut, eta ez dakit oraindik zer egingo dudan oihanguren.com-ekin. Seguruenik nire lanen bilgune gisa utziko dut. Hemendik aurrera, ba, hor duzue nire blog berria.

Software librea, euskararen aukera bakarra

Gure hizkuntzak etorkizunik badu, teknologia berrietan barneratzen bada izango da. Beste edozein hizkuntza bezala, jendeak erabiltzen dituen tresnetan presente egoteko beharra dauka, eta gaur egun tresna horiek ordenagailuak eta Internet dira. Posible da euskarak mundu horretan presentzia nabarmenik izatea?

Erantzuna bat edo beste izan daiteke aukeratzen den bidearen arabera. Emaitza onak lortzeko zein bide aukeratu behar den? Software librearena.

Zer da software librea?

Baina zuetariko askok, gehienok, galdetuko duzue eta zer da software librea?. Software librea filosofia bat da, eta Richard Stallmani egindako elkarrizketa ikusita hobeto ulertuko duzuen arren, ondo azaltzen saiatuko naiz hemen.

Garatzaile batek software bat, aplikazio bat, argitaratzerako unean bi aukera dauzka:

  1. Software pribatibo bihurtu, aplikazioak funtzionatzeko behar duen kodea inork ikusi ez dezan, inork aldatzeko aukerarik izan ez dezan, ezta lagunekin partekatzeko ere.
  2. Software libre bihurtu, nahi duenak kodea ikusi, bertatik ikasi, moldatu, eta nahi duenarekin partekatzeko aukera emanez: ezagutza guztien eskura jarriz.

Software pribatiboa da adibidez Windows, eta Microsoft konpainiatik irteten den edozer. Software librea dira Linux, Firefox nabigatzailea, edo denok ezagutuko duzuen eMule. Aplikazio libre hauek, gainera, gehienetan debalde lortu daitezke (baina ez beti).

Beraz, software librea konputagailuen munduko ezkerreko mugimendutzat har daiteke, baina izatez askoz gauza sinpleagoa da: gauza normala da sukaldean aritzen direnentzat lagunekin errezetak trukatzea. Gero, errezeta horiei aldaketak egin eta etxeko gustura moldatzea. Eta ezin daiteke esan hau ezkerreko mugimendua denik! Ba berdina gertatzen da software librearen kontuarekin.

Software libreak garatu gabeko lurraldeei teknologia berrietan aurrera egiten laguntzen die lizentziak ordaindu beharrik gabe, programatzaileen artean ezagutza trukatuz teknologien hobekuntza sustatzen du, erabiltzaileari askatasuna ematen dio,… eta proiektu libre bakoitzak atzetik izaten duen komunitateari esker, software pribatiboak lortutako emaitzak baino hobeak lortzen ditu.

Software pribatiboa eta euskara: Eusko Jaurlaritzaren ekimenak… zertarako?

Eusko Jaurlaritzak eta Microsoftek dauzkaten hainbat akordiori esker Microsoften produktu erabilienak eta web zerbitzu gehienak euskaraz erabiltzeko aukera dago: Windows, Office, Hotmail,… eta hori ona da, noski. Baina kontua da Gates jaunaren makrokonpainia dela irabazten irteten dena:

  • Ezin izan dut egiaztatu benetan euskaraketak Microsoftek edo Eusko Jaurlaritzak ordaintzen dituen, baina edonola ere, euskaraketak egin daitezen sinatu duten akordioari esker, EAEko administrazioak bere eskura dauzka Microsoftek, beraz, kasurik okerrenean ere beretzat inbertsio bat da, erkidego osoa etorkizunean ere bere menpe edukiko duela ziurtatzeko. Kasurik onenean, berriz, opari bat.
  • Jaurlaritzaren pixkabatesmucho, egin klik euskarari, Ukan birusa eta beste promozio kanpainei esker, Microsoftek doako publizitatea lortu du, eta euskararen alde egiten duela zabaldu dute alde guztietan. Marketing kanpainak? Zertarako! Dena eginda eman diote baina!
  • Software libreak ia beti dauka euskaraz erabiltzeko aukera, eta estrategia honen bitartez desberdintasun hori ezabatzea lortu du, oraingoz alde daukan balantza beste aldera okertu baino lehen.

Gainera, euskaraketa akordioei esker egin da batez ere, beraz, akordio horiek hausten direnean (eta etorriko omen den gobernu berriarekin, argi) Microsoftek ez dio produktuen itzulpenari jarraipena emango ziurrenik, ez baitu gure hizkuntza interesgarri ikusten ez bada administrazioa bere esanetara jartzeko bide bat bezala.

Beraz, oso ondo dago gehien erabiltzen diren aplikazio horiek euskaraz erabili ahal izatea, baina software librearen munduan parekideak baditugu, guztiz euskaraz eta inongo loturarik gabe, merezi du guzti honek? Bakoitzak atera ditzala bere ondorioak.

(Eusko Jaurlaritzak software librearen inguruan bultzatu dituen ekimenez beste batean idatziko dut.)

Euskara eta software librea

Software librea talde boluntarioen itzulpenei esker erabil daiteke euskaraz (adibidez Librezale edo EuskalGNU), baina normalean itzulpenen kalitatea ona izaten da, eta zuzenketak egitea ere askoz errazagoa da.

Aplikazio ugari daude euskaraz, eta mezu honekin ireki berri dudan blog honetan poliki-poliki interesgarrienak erakutsiko dizkizuet, eta estilo honetako gaiei buruz idatziko dut. Espero dut zuen gustokoa izango dela, eta zalantzarik badaukazue, galdetu lasai!

Hotmail euskaraz erabiltzeko pausuak

Gauza asko esan daitezke euskaraketari buruz (nork ordaindu duen, Microsofti eman dizkioten sariak, etab.), baina une honetan ez naiz horrekin sartuko, Hotmail erabiltzen duzuenoi posta-bezero hau euskaraz erabili ahal izateko zein pausu jarraitu behar dituzuen azalduko dizuet. Izan ere, hala da, azkenean erabil dezakegu Hotmail euskaraz! (orain GMail falta da… eta hori euskaraketa eginda dagoela)

  1. Sartu Hotmailera eta egin klik “Opciones”en, orriaren eskumaldean, goian. Aukeraz betetako panel bat azalduko da. Bertan Idioma aukera dago, eta seguruenik, Español aukeratuta. Egin klik gainean.


  2. Hizkuntzaz betetako leiho bat azalduko zaizu, eta zerrendaren bukaeran, guztiz azpian, Euskara aukeratu ahalko duzu. Gero sakatu Guardar.


  3. Kitto! Orain itzuli hasierara, eta dena euskaraz ikusiko duzu, “Sarrerako ontzia”, “Bidalitakoak”, etab. (Lagun batzuek ez dute lortu guztiz euskaraz ikusi ahal izatean, baina ez dakit zergatik den, espero dut zuei hori ez gertatzea)

Zorionak Librezale!

Gaur, ostirala, banatu dira aurtengo Argia Sariak. Euskarazko aldizkari ezagunak 90 urte betetzen dituen honetan, Sareko Argia Saria Librezale taldeari eman diote; edo eman digute esan beharko nuke, ni ere talde horretako kide bainaiz, beste asko bezala.

Eskertzekoa da Argia Sariek euskararen alde lanean dihardutenei ematen dieten errekonozimendua, eta bide batez aukera daukagu Librezaleren lana eta filosofia zabaltzeko. Ez ahaztu gurea talde irekia dela, eta bertara batzeko gogoa dela behar duzun gauza bakarra.

Bide batez, aurtengo sari-banaketak beste poz bat ere eman dit: “ZaldiEroa”, Patxi Huarte, saritu dute. Ondo merezita!

Ortzia negarrez ari da

Goizean esnatu naiz, eta euria ari zuen. Ez dut ulertu mezua. Berandu jakin dut albistea, Laboa joan zaigu. Ortzia negarrez ari zen. Egun beltza gaurkoa.

Mikelen soinuak aditu aurretik niretzat musika musika zen, ez zuen ezer berezirik suposatzen, sentimenduekin zerikusi gutxi zuen. Berak erakutsi zidan musika ulertzen, sentimenduekin lotzen. Laboa hil zaigu, eta nire barruko zati garrantzitsu bat itzali da. Egun beltza gaurkoa.

Bere ahotsa entzunez negarrez has nintekeen, edo zorionez bete. Ez dakit azaltzen. Ortzia negarrez ari da, baita ni ere. Egun beltza gaurkoa.

Ezin dut abesti gogokoen bat aukeratu, denak maite nituen, hemen zoragarri bat:

Gure hitzak (Mikel Laboa)

Gure hitzak
esan berriz esan
ez daitezela ahaztu
ez daitezela gal,
elur gainean
txori hanka arinek
utzitako arrasto sail
ederra bezalaxe

Txorittua norat hua
bi hegalez airian

Zer dio isiltzen denak
isiltzen denean?

Gizon galduak, nork lagunduko?
miseria sufri ezin dutenak

Oi lur, oi lur, ene lur enea…

Maitea nun zira
nik ez zaitut ikusten
ez berririk jakiten
nurat galdu zira.

Agur eta ohore, Mikel.

Gnomeren panela: disko-muntatzailea

Artikulu hau eta jarraian etorriko diren beste batzuk Gnome mahaigainaren panelak ematen dizkigun aukera interesgarrienak aipatzeko erabiliko ditut. Panel honi esker oso ingurune pertsonalizatua lor dezakegu, eta lan batzuk egiteko askoz denbora gutxiago beharko dugu. Ondo antolatzea da gakoa.

Windowsetik GNU/Linuxera (zehazki Ubuntura) pasatu nintzenean faltan bota nuen aukera bat USB diskoak era errazean desmuntatzeko aukera zen. Jakingo duzue USB bat ezin dela zuzenean atera, bertako datuak galtzeko arriskua dagoelako. Horregatik, adibidez, Windowsek bere ataza-barran ikonotxo bat dauka, muntatuta dauden diskoak era seguruan ateratzeko.

Disko-muntatzailea Gnomeren panelean

Disko-muntatzailea Gnomeren panelean

Ubuntun, hasiera batean, ez dugu ikono hori aurkituko, eta diskoak desmuntatu nahi ditugunean mahaigaineko ikonoan saguaren eskumako botoiarekin klikatu eta “Desmuntatu bolumena” aukeratu beharko dugu, edo gauza bera egin Nautilus fitxategi-arakatzailearen ezkerreko albo-barrako ikonotxoan. Egia da ez dela denbora larregi galtzen hori egiterakoan, baina pausu horiek aurrezteko aukera badago, zergatik ez aprobetxatu?

Gnome paneleko tresna batek ematen digu diskoak berehala muntatu eta desmuntatzeko aukera: disko-muntatzaileak. Tresna hau martxan jartzeko urrats hauek eman behar dira:

  1. Egin klik saguaren eskumako botoiarekin panel baten gainean (goikoan edo behekoan), eta aukeratu “Panelari gehitu…”.
  2. Agertuko den zerrendan, aukeratu Disko-muntatzailea eta sakatu “Gehitu”.
  3. Diskoa panelari gehituko zaio.

Une honetatik aurrera, konputagailura konektatuta dauzkazun disko guztiak agertuko zaizkizu panelean, eta haue desmuntatzeko edo muntatzeko (desmuntatuta badaude) aukera izango duzu ikonoan klik eginez. Kontuan izan Windowsek muntatzeko aukerarik ez duela ematen ataza-barrako ikonotik. Gainera, diskoa irekitzeko aukera zuzena ematen dizu, beraz, nire ustez behintzat eroso lan egiteko beharrezko tresna da.

Nola konpondu Ubuntuk Hotmail berriarekin dituen arazoak

Ubuntu GNU/Linux banaketaren erabiltzaileok azkenaldian arazoak eduki ditugu Hotmail berria erabiltzeko. Alde batetik, Hotmail ireki orduko nabigatzailea eguneratzeko eskatzen digun mezu bat erakusten zaigu, eta, beste munduko arazoa ez izan arren, nahiko gogaikarria da aldiro orri hori ikusi beharra.

Bestetik, Hotmail webposta zerbitzu berriarekin ezinezkoa da mezu baten testua idaztea, eta hau benetan arazo larria da.

Kontua da Ubuntun lanean dabiltzanek Firefoxi aldaketa batzuk egin ohi dizkiotela sistemara egokitzeko, eta aldaketa horietariko baten ondorioak direla jasaten ditugun arazoak. Beste Linux banaketa batzuetan, adibidez, ez dute inongo arazorik Microsoften web bidezko posta zerbitzua erabiltzeko. Mozillaren webgunetik Firefoxen .tar.bz2 artxiboa jaitsi dutenek ere ez dute arazo hori izango, noski.

Nik bezala arazo honekin topo egin baduzue, hona hemen konponbide erraza:

  1. Ireki Firefox eta idatzi helbide-barran about:config. Konfigurazioa aldatzeko orrira sartu nahian zabiltzanez, ohar bat agertuko zaizu, kontuz ibiltzeko eskatuz. Klikatu “Kontuz ibiliko naiz, zin egiten dut!” botoian.
  2. Behin konfigurazio orrian, sartu vendor iragazkia eta ageriko diren emaitzetatik aukeratu general.useragent.vendor.
  3. Klikatu birritan testu-katearen gainean, eta “Ubuntu” testua agertuko da. Ezabatu testua eta klikatu “Ados“.
  4. Berrabiarazi Firefox, eta arazoa konponduta!

Firefoxen konfigurazioan aldatu beharreko katea arazoa konpontzeko

Firefoxen konfigurazioan aldatu beharreko katea arazoa konpontzeko

Espero dut niri bezala, zuei ere arazoa guztiz konponduko dizuela honek. Bestela, idatzi iruzkin bat eta saiatuko naiz beste irtenbideren bat bilatzen.